Connect with us

Văn hóa

Nỗ lực vực dậy Hát Xoan Phú Thọ từ làng quê nghèo khó

Published

on

Cứ đến ngày cuối tuần, những tiếng trống quân, những điệu hát ngân vang, câu hát gắn liền với cuộc sống hằng ngày của người dân lao động được cất lên từ nhà văn hóa xã Phú Nham, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Câu lạc bộ Hát Xoan xã Phú Nham đã góp phần ươm mầm, lưu trữ những nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt.

Đến với làng văn hóa xã Phú Nham vào một sáng chủ nhật, tiếng hát của các nghệ nhân vang lên từ xa quyện vào tiếng hát trong trẻo của các em nhỏ tạo nên một bản hòa ca thú vị. 

Nỗi lòng của người nghệ nhân Hát Xoan

Hát Xoan không quá khó bởi lẽ đều là những điểm những ca từ trong hát Xoan đều xuất phát từ những điều giản dị trong cuộc sống, gắn liền với tín ngưỡng văn hóa của người Việt. Ấy cũng là lý do để hát Xoan tồn tại với con số hơn 3000 năm nay với dòng thời gian lịch sử. Nhưng cũng chính thời gian khiến hát Xoan bị phai nhòa và nằm trong danh sách di sản phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.

Nghệ nhân Phùng Thị Dung – hiện đang là chủ nhiệm của câu lạc bộ Hát Xoan xã Phú Nham từ bé đã được tiếp xúc với làn điệu hát xoan qua những lời hát của bà của mẹ, sau này lớn lên không biết từ lúc nào những làn điệu ấy dần dần ngấm vào trong máu rồi trở thành một niềm đam mê, để rồi từ đó lại là nỗi nặng lòng với người nghệ nhân 52 tuổi này khi hát Xoan đang mai một dần, những làn điệu cổ cũng đã thất lạc đi ít nhiều.

Một buổi sinh hoạt của các thành viên câu lạc bộ.

Những người trẻ khi lớn lên rời quê hương để đi làm ăn xa, không mấy quan tâm đến bởi trong tâm thức của họ hát Xoan là điều gì đó quá xa lạ. Giờ đây chỉ còn những người có tuổi, trong tâm thức của họ là từng lời ca tiếng hát ngấm vào trong máu của chính mình nhưng mặc một nỗi họ quá lớn tuổi để có thể truyền dạy – đó là lời chia sẻ đầy tâm sự của nghệ nhân Phùng Thị Dung khi nhắc đến việc không biết thế hệ nào tiếp tục giữ gìn.

Từng bước vực dậy truyền thống Hát Xoan

Bằng tất cả niềm yêu, sự đam mê và nỗi lòng của người nghệ nhân coi hát Xoan như xương thịt của mình, nghệ nhân Phùng Thị Dung cùng với nghệ nhân ở làng cùng nhau tìm ra những giải pháp để những người trẻ biết đến Xoan, yêu Xoan và hát những làn điệu Xoan để Xoan đến gần hơn với mọi người.

Lúc bắt đầu chỉ có 10 người, đến nay có hơn 50 người thường xuyên hoạt động vào cuối tuần. Thường xuyên diễn trong những buổi văn nghệ của xóm, gần đây nhất là lễ đại đoàn kết toàn dân.

Mọi người trong câu lạc bộ đến với hát Xoan với mong muốn xây dựng hát Xoan trở nên gần gũi hơn với mọi người và phát triển hát Xoan hơn nữa.

Tuy không phải là một phường hát Xoan gốc nhưng theo nghệ nhân ở đây đều được xây dựng từ những con người tâm huyết, muốn gây dựng lại những làn điệu hát Xoan, giữ gìn những nét đẹp đã tồn tại song hành với thời gian 3000 năm nay.

Một trong những dụng cụ khi học hát Xoan. 

Đến nay câu lạc bộ đã tròn 6 năm tuổi cùng với hơn 50 thành viên, thường xuyên luyện tập vào cuối tuần. Điều làm được trong 6 năm qua là việc tạo nên không gian gắn kết mọi người với nhau thông qua những làn điệu Xoan. Không còn là những người lớn tuổi đến với nhau mà còn là những bé có độ tuổi chỉ cấp 1, cấp 2 theo ông, theo bà đến với câu lạc bộ. Và chính điều đó khiến các em yêu thích Xoan và học hát Xoan theo người lớn, đây chính là thành công.

Câu lạc bộ còn tổ chức tạo không gian lan tỏa của hát Xoan bằng cách đẩy mạnh giảng dạy hát Xoan trong nhà trường, để có được lớp công chúng trẻ tuổi hiểu, yêu và cảm thụ được hát Xoan. Những công việc mà hằng ngày, các bậc cao niên trong làng đang cố gắng lưu giữ và thổi vào thế hệ trẻ một tình yêu hát Xoan như yêu chính quê hương của mình.

Còn đó những khó khăn

Người lớn tuổi học hát đã khó, đối với các em học cấp 1, cấp 2 còn khó hơn bởi chưa có sự trải nghiệm trong câu hát của mình. Cũng bởi hát Xoan bắt nguồn từ chính cuộc sống hằng ngày của người nông dân xa xưa, tuy câu hát đơn giản nhưng để hát được, ra được ý thì cần sự trải nghiệm nhiều hơn cuộc sống để câu hát trở nên gần gũi hơn với người nghe.

Trang phục hát Xoan giản dị, không yêu cầu quá cầu kỳ.

Em Đặng Trần Minh Anh học sinh lớp 5 trường Tiểu học Phù Nham chia sẻ: “Em thích học hát xoan từ khi còn bé, lúc ấy nghe các ông, các bà hát câu từ của nó rất hay lại gần gũi. Thật may trong làng mở câu lạc bộ học hát, em đăng kí học luôn và đến giờ em đã thành thạo được vài bài phổ biến”.

Cái khó khăn nhất trong quá trình dạy hát Xoan đó là không có bản chép tay cho các em cấp 1, cấp 2 tập học. Hát Xoan dạy từ xưa đến nay đều là truyền dạy trực tiếp, không có sự ghi chép nào trên giấy tờ. Vì thế đến nay để có thể dạy được cho các em nhỏ thì những thành viên trong câu lạc bộ phải chép lại, in lại cho dễ thuộc. Cùng với đó cố gắng tìm lại video đã quay trước đây để có thể dạy các em những làn điệu cổ từ ngày xưa.

Các nghệ nhân Hát Xoan xã Phú Nham đã và đang giúp cộng đồng nhận diện giá trị và truyền dạy một cách bài bản, bảo vệ sắc thái riêng của mỗi phường Xoan, để loại hình âm nhạc dân gian không bị mai một và giữ vững sức sống lan tỏa đến mai sau.

Trang Lưu

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩm thực

Quán cà phê vợt 50 năm

Published

on

Nằm cạnh con rạch Long Xuyên, nép mình dưới chân cầu Ông Mạnh, quán cà phê của bà Hồ Thị Hạnh (65 tuổi) đã tồn tại hơn 50 năm. Quán không có bảng hiệu hay địa chỉ cụ thể, người địa phương thường gọi là cà phê Mười Ngầu. Đây là nơi để các “nam, phụ, lão, ấu” ngồi ăn sáng trò chuyện với nhau.

Cô Hai đang pha cà phê bằng vợt

Những cái vợt sau khi sử dụng được giặt sạch và phơi khô

 

Cà phê vợt hương vị truyền thống được lưu giữ hơn 50 năm giữa lòng thành phố…/.

 

 

 

 

 

Continue Reading

Du lịch

KHÁM PHÁ KỲ QUAN: Độc đáo chợ phiên vùng cao

Cùng các phượt thủ xuyên ngọn núi Thủng – “Tuyệt Tình Cốc” Cao Bằng, khám phá nhịp sống vùng cao độc đáo tại chợ phiên Bảo Lạc, sông Gâm.

Published

on

By

Cho phien vung cao

Tờ mờ sáng, chợ phiên Bảo Lạc đã bắt đầu nhộn nhịp.

Người Cao Bằng có một tập quán, đó là chợ phiên cứ năm ngày thì họp một lần. Chợ phiên là hình ảnh đời sống cộng đồng của đồng bào các dân tộc trên địa bàn.

Bình thường, chợ phiên là dịp hẹn hò, vui chơi, nhưng hôm nay, ai cũng tranh thủ mua nhu yếu phẩm đón Tết.

Chúng tôi quyết định mua vải chàm để làm kỉ niệm. Tấm vải chứa đựng nét đặc trưng trong trang phục cổ truyền của đồng bào dân tộc Cao Bằng. Vải chàm được làm hoàn toàn thủ công. Là một loại cây dùng để tạo màu. Chàm được người dân tộc sử dụng đã từ rất lâu.

Trong đó, bộ trang phục của người Lô Lô Đen khiến chúng tôi chú ý nhất. Trang phục của họ đẹp, họa tiết và màu sắc cân đối, hài hòa, cho thấy trình độ thẩm mỹ tinh tế.

Những sản vật của núi rừng.

Những thành quả lao động của cư dân địa phương.

Mai này về miền xuôi sẽ mang theo trong trí nhớ sắc chàm miền biên viễn. Cùng với sắc chàm, chúng tôi còn mang theo ký ức về những sản vật núi rừng, những thắng cảnh hùng vĩ, thơ mộng bậc nhất đất nước. Nhớ sắc màu phong phú, đa dạng của chợ phiên miền núi cùng rất nhiều điều thú vị, hấp dẫn khác nơi miền biên viễn này.

Chia tay với Cao Bằng cũng là mong một ngày trở lại.

https://dantri.com.vn/du-lich/dan-phuot-phat-sot-voi-thung-lung-tuyet-tinh-coc-dep-quen-loi-ve-o-cao-bang-20191127110450170.htm

 

 

Continue Reading

Ẩm thực

K’TUM KHÔNG CÔ ĐƠN

Published

on

By

Bánh K’Tum – Chiếc bánh độc nhất vô nhị ở miền Tây

Continue Reading

Nổi Bật